|
|
|
|
|
Plaatsen > Kärnten
Kärnten is één van de negen Bundesländer van Oostenrijk. Kärnten heeft de volgende Bezirke: Wolfsberg, Völkermarkt, St. Veit an der Glan, Hermagor, Feldkirch, Klagenfurt, Klagenfurt-land, Villach en Villach-land.
In het Nederlands wordt Kärnten als Kärintie vertaald.
Eigenlijk klopt dit niet want Karinthie is niet alleen het gedeelte in
Oostenrijk maar loopt ook nog door in Slovenië en Italië. Aangezien wij het hier
over Oostenrijk hebben spreken we dus alleen over het Oostenrijkse deel en dus
over Kärnten.
Kärnten is ouder dan Oostenrijk. Het is niet het grootste en rijkste Bundesland
(beetje vergelijkbaar met onze provincies) maar het is volgens velen het mooiste
en boeiendste deel van Oostenrijk door zijn afwisselende landschappen en de
overweldigende flora en fauna.
Om Kärnten en zijn bewoners te begrijpen moet je wel wat van hun achtergrond
kennen en weten. Al in 700 na Chr werd het gebied tussen de Karawanken en de
Alpenhauptkamm, door zijn geografische ligging ‘Carantani’ genoemd. Zo was
Kärnten al bekend toen er van Oostenrijk of zelfs van het Duitse Rijk nog geen
sprake was. Trots zijn de Kärnten op hun afkomst die in vroeger jaren een
smeltkroes was van de verschillende volken en culturen.
Statistiek
Kärnten is 9.500 km2 groot en er leven ongeveer 550.000 mensen. De grootste stad
is de de hoofdstad Klagenfurt met ca. 90.000
inwoners waarna Villach volgt met ca. 55.000 inwoners. Als men alle bergmeren
meerekent dan kunt u in Kärnten 1.270 meren tegen komen. De grootste en
bekendste zijn de Wörter See (19,4 km2),
Millstätter See (13,3 km2),
Ossiacher See (10,8 km2),
Weissensee (6,5 km2),
Faaker See (2,2 km2), Keutschacher See (1,3 km2) en de
Kloppeiner See (1,1 km2)
Ligging
Kärnten, het zuidelijkste Bundesland van Oostenrijk is door de bergen
ingesloten. Aan
de noordkant ligt de
Hohe Tauern met bergtoppen boven de 3.000
meter waaronder de hoogste berg van Oostenrijk de Groβglockner van 3.798 meter
hoog, verder naar het oosten liggen de Gurktaler Alpen en het Nockgebergte. Dit
gedeelte van Oberkärnten is voorzien van een hoog alpine-landschap, hetgeen voor
de mensen die daar wonen, leven en werken een zwaar en hard bestaan is. Veel
meer dan een boerenbedrijf is in deze gebieden niet mogelijk, en de bodem is
zeer schraal. Door het opkomende toerisme in deze regio’s is het er gelukkig wel
een beetje welvarender geworden.
Aan de oostgrens vindt men de Saualpe en de Koralpe die zowel bij bergwandelaars
als wintersporters zeer geliefd zijn. Daar tussenin ligt het Lavanttal. De
machtige Karawanken in het zuidoosten vormen de natuurlijke grens met Slovenië.
De Karnischen Alpen verder langs de grens naar Italië en de Lienzer Dolomiten
sluiten de cirkel.
Klimaat en water
Mede door deze cirkel van bergen kan Kärnten zich beroemen op een heel goed
klimaat. De bergen in het noorden houden het koudefront tegen terwijl de
warmtefronten uit het zuiden ook tot Kärnten doordringen. Kärnten is het
waterrijk van Oostenrijk: met 1.270 meren, waarvan 200 zwem-meren met een
temperatuur tot wel 28° Celcius, 8.000 kilometer rivieren, 60 geneeskrachtige
bronnen en 43 gletsjers.
Al in het voorjaar
beginnen de meren zich op te warmen zodat ze aan het begin van de zomer al een
temperatuur van 20 graden bereikt hebben. Gedurende de zomer kan de temperatuur
van sommige van deze meren wel oplopen tot 28 graden! Bovendien hebben een
aantal meren, zoals bijvoorbeeld de Klopeiner See,
Turner See, Gösseldorfer See, drinkwaterkwaliteit. In deze meren is het dan ook
verboden om met gemotoriseerde boten rond te varen.
Het woordje ‘meer’ is in Kärnten een sleutelwoord. Men is geweldig trots op de honderden grote en kleinere meren die uitnodigen tot zwemmen, vissen, zeilen of gewoon om naar te kijken en van te genieten. “Gehn wir zum See” (gaan we naar het meer) dan is dat een synoniem voor ontspanning. In de zomer geniet men van de meren door de zomersporten terwijl in de winter er heerlijk op geschaatst kan worden. Gedurende het hele jaar door kan men natuurlijk rondom de meren wandelen. Flor en Fauna tieren welig langs de meren. Een goed voorbeeld hiervan is de Gösseldorfer See dat ingesloten is door een natuurgebied waar men nog vogels tegenkomt die elders op de aardbodem al verdwenen zijn. Dat de meren zo gewaardeerd worden komt niet alleen voort uit sportieve gronden. In de zestiger jaren dreigden de Wörtersee, de Orsiacher See en de Millstatter See door een algenplaag verstikt te worden. Met grote financiële inspanningen werden er extra ringvaarten rond de meren aangelegd. Sindsdien hebben een hoop meren de reeds eerder genoemde drinkwaterkwaliteit.
Hier volgen een paar tips in Kärnten voor waterrijke
uitstapjes:
- De Tescheppaschlucht in
Ferlach.
- De Obir-druipsteengrotten in Bad Eisenkappel
- Op een vlot over de Drau varen
- Canyoning in de Garnitzenkloof bij Hermagor
- Vliegvissen aan de Vellach.
Kärnten vakantieland
Geografisch gezien bestaat het bijna 10.000 km2 grote Kärnten uit vele grotere
en kleinere dalen waar vele beken doorheen lopen. De vele bergen, dalen en meren
geven Kärnten een heel bijzonder en bijna uniek landschap met uitstekende
mogelijkheden tot het beoefenen van zowel de zomer- als de wintersporten. Bij
uitstek is Kärnten een perfecte vakantiebestemming met ontelbare mogelijkheden.
Zo kan men in een bergdorp leren om de juiste kruiden te vinden voor
keukengebruik of voor een heilzame werking, te leren wat hun werking is, hoe te
bereiden en gebruiken. Naast de genoemde andere sportevenementen kan men ook de
omgeving vanuit de lucht bekijken middels para-gliding. Wat
wandelen betreft laat Kärnten geen wens onvervuld. Of
de wandeltocht nu langs de rivieren en beken over een vlak landschap gaat, of
door de bergen en dalen, de wandelwegen zijn heel goed
gemarkeerd en bijna altijd staat ook aangegeven hoe lang de tocht zal gaan
duren. Informeert u zich vooraf bij de plaatselijke Info dan weet u ook of u met
een hele zware of lichtere tocht te maken heeft. En voor de goed geoefende
alpinist is er natuurlijk het gebied bij de Groβglockner en de Groβglockner
zelf. Maar ook de Karawanken worden door de alpinisten zeer gewaardeerd. Voor
iedereen zijn er uitmuntende wandelmogelijkheden.
Gedurende de laatste jaren is er een nieuwe sportieve mogelijkheid bijgekomen, het fietsen. Er zijn veel fietspaden aangelegd. Zo kan men over een fietspad langs de Drau fietsen, dus bijna door half Kärnten heen. Ook rondom de Wörtersee zijn fietspaden aangelegd en kan men zo van dorp naar dorp of stad fietsen. In het Gurktal is een 150 km lang fietspad aangelegd. Veel mooie fietsroutes zijn in kaart gebracht en kunt u bij bijna iedere boekhandel kopen. Niet alleen staat de route er precies op aangegeven maar ook de bezienswaardigheden waar u langs fiets worden goed beschreven. Op deze site worden ook een aantal routes aangegeven.
De vissers kunnen in geheel Kärnten ook goed aan bod komen. ‘s Morgens vissen en ‘s avonds een heerlijke maaltijd! Let u er wel op dat ook hier een visvergunning noodzakelijk is. Deze kunt u bij elke "Info" kopen. Veel campings, hotels en eigenaren van vakantiehuizen hebben echter voor hun gasten al visvergunningen klaarliggen, zodat u al meteen aan de waterkant plaats kunt nemen.
Men ziet hoe langer hoe meer dat de plaatsen zelf ook allerlei
acties ondernemen om het de toerist zo goed mogelijk naar de zin te maken.
Canoying, Raften, Paraglyding alles is mogelijk om mens en natuur zo goed
mogelijk samen te brengen. Bijzondere wandelingen worden samengesteld waarbij
men veel te weten komt over de verschillende thema’s zoals kruiden, planten,
dieren. Op deze site zijn ook een aantal wandelingen
opgenomen. De Oostenrijkers hebben veel waardering voor hun natuurschoon en er
wordt dan ook heel voorzichtig mee omgesprongen, hetgeen ze ook van de toeristen
verwachten. Hierdoor kan het één het ander versterken en deze formule blijkt dan
ook bijzonder goed te werken. Naar mate de stroom van toeristen groter wordt hoe
meer de Oostenrijkers zich moeten inspannen om de natuur te beschermen. Hiertoe
werden een aantal, kleinere en grotere natuurparken aangelegd.
Meer dan de helft van de toeristen in Oostenrijk zijn Duitsers, hoewel daar heel langzaam maar zeker ook al verandering in begint te komen. Engelsen beginnen Oostenrijk hoe langer hoe meer te ontdekken. In de winter bevolken veel Nederlanders ook de Oostenrijkse pistes en in de zomer treft men ook vele Nederlanders op de Oostenrijkse bergwegen aan. De vele mogelijkheden die Kärnten biedt, gecombineerd met de vriendelijke, gastvrije bevolking, maakt dit deel van Oostenrijk tot een zeer geliefd vakantieoord.
Daarnaast wordt er gedurende het zomerseizoen altijd wel
ergens wat georganiseerd. Zo werkt Kärnten hard om het zijn gasten naar de zin
te maken en hen aan zich te binden.
Industrie
Naast het toerisme dat de laatste jaren in Kärnten sterk is ontwikkelt, heeft
het bedrijfsleven ook niet stilgestaan en is er grote vooruitgang geboekt in de
micro-industrie. Het centrum van de micro-elektrotechniek is
Villach, waar veel
elektrotechniek voor auto’s wordt ontwikkeld. Wereldwijd bezit 1/3 van de
airbags een chip uit Kärnten.
Landbouw
Terwijl in vroegere jaren er slechts twee opties waren op het gebied van de
landbouw, te weten de landbouw zelf en de bergbouw (hier kan natuurlijk minder
verbouwd worden dan in de dalen omdat de grondsoort dit niet toelaat) en bijna
alle Karntners daarin werkzaam waren, is het tegenwoordig zo dat ‘ slechts’ nog
ongeveer 560.000 mensen (ca. 9% van de gehele bevolking van Kärnten) in de
landbouw werkzaam is. Zij verzorgen al het land en produceren alle producten.
Hiermee brengen ze echter wel 3% van het bruto landsproduct op. Hun taken tot
behoud van de berglandschappen begint langzaam maar zeker een belangrijker deel
van hun werkzaamheden te worden dan hun eigenlijke werk, het produceren van
landbouwproducten.
Nog sterker als de landbouw heeft de bergbouw zijn oorspronkelijke betekenis
verloren. In 1600 werd in de Hohe Tauern goud en zilver gewonnen, in het Mölltal
koper en bij de Romeinen was zelfs al het Norische ijzer beroemd van de
Hüttenbergen. Tegenwoordig heeft de bergbouw nog maar een zeer geringe
handelsrol. Maar veel plaatsnamen in Kärnten doen nog wel denken aan de
voormalige bergbouw zoals Knappenberg, Hüttenberg, Bleiburg en Eisenkappel.
Door het langzaam maar zekere doodbloeden van het delven van edelmetalen zo rond
1700 begon het land armer te worden. Dit kan men bijvoorbeeld terugzien in de
bouw van kerken. Daar waar elders in het land de kerken rijk versierd werden in
de barokke stijlen, hield men het in Kärnten bij de simpelere bouw van de
Romaanse en Gotische stijlen. Zo treft men in Kärnten in de kerken ook nog veel
gotische vleugelaltaren aan.
Politiek
De laatste jaren is Kärnten wereldwijd in beeld gekomen toen Jörg Haider
Landeshaptman van Kärnten werd. Om hier een goed beeld van te geven vermelden we
hier in het kort de politieke loopbaan van Haider en de redenen van zijn vele
voor- en tegenstanders.
Haider werd in 1970 lid van de FPÖ. Zelf zegt de FPÖ dat ze een liberale partij
is. De FPÖ heeft veel leden met een extreem gedachtegoed. Veel leden werden
weggetrokken bij de SPÖ en werden lid van de FPÖ. Van 1979 tot 1983 was Haider
lid van de vergelijkbare Tweede Kamer. In 1986 werd hij voorzitter van de FPÖ en
in 1989 werd hij Landeshaptmann van Kärnten. Dit bleef hij tot 1991 toen hij
gedwongen werd af te treden door zijn veelomstreden uitspraken waarin hij onder
andere aangaf een aanhanger te zijn van het gedachtegoed van Hitler. In 1995
werd Haider weer gekozen als Landeshauptmann van Kärnten en daarna herkozen voor
de periode van 1999 tot 2004. De FPÖ werd de grootste partij dankzij Haider.
Haider heeft grote uitstraling en daar maakt hij handig gebruik van. Hij is
sportief, geeft aan van de natuur te houden, geeft een ieder die hij tegenkomt
een hand en spreekt hen aan (hetgeen door veel Kärntners als heel bijzonder
wordt ervaren omdat hij in hun ogen ver boven hen staat). Hij luistert naar de
problemen en in veel gevallen doet hij er ook daadwerkelijk wat mee. Een
voorbeeld hiervan is een klein bergdorp dat al jarenlang een behoorlijke
toegangsweg wilde en waar jarenlang over werd gesproken. Haider realiseerde in
zeer korte tijd deze weg. De ÖVP (christendemocraten) en SPÖ (sociaaldemocraten)
weigeren echter met de FPÖ samen te gaan. Dit hebben ze geweten want in 1999
leden ze een grote nederlaag en was de FPÖ de grote overwinnaar.
Op 4 februari 2000 werd de FPÖ opgenomen in de coalitie van de OVP onder
bondskanselier Wolfgang Schüssel. Wereldwijd werden er protesten aangetekend en
vanuit de EU werd besloten dat contacten met Oostenrijk op het laagst mogelijke
niveau moesten plaatsvinden. In 2000 trad Haider dan af als partijleider van de
FPÖ. Twee jaar later valt het kabinet en komen er vervroegde verkiezingen. De
ÖVP vormt een nieuwe coalitie met weer de FPÖ, ondanks dat ze een nederlaag
hebben geleden bij deze vervroegde verkiezingen. Ondanks dat Haider geen
partijleider meer is, is hij nog steeds zeer betrokken.
In april 2005 richt hij een nieuwe partij op de BZÖ (Bündnis Zukunft Österreich),
omdat hij zich niet meer kan vinden met de stromingen binnen de FPÖ. De FPÖ gaat
verder onder leiding van de wel zeer rechts extremistische leider
Heinz-Christian Strache. Leider van de BZÖ is Peter Westenthaler die echter in
augustus 2008 uit zijn ambt wordt gezet omdat hij valse getuigenissen aflegt.
Bij de verkiezingen in 2006 haalt Haider met zijn BZÖ maar 4% van de stemmen.
Haider trekt zich dan terug in Kärnten. Op 30 augustus 2008 wordt hij opnieuw
voorzitter van de partij.
Op 11 oktober 2008 overlijdt Haider op 58 jarige leeftijd door een auto-ongeval.
Na een feest in een homobar waar hij om 01.00 in dronken toestand (alcohol
percentage 1,8) vertrok op weg naar huis in Bärental, haalde hij een auto in met
een snelheid van bijna 180 km per uur en vloog over de kop. Over zijn dood doen
vele geruchten de ronde. Haider kreeg een staatsbegrafenis. Onder de vele
sprekers was ook de bondskanselier Alfred Gusenbauer die onder andere in zijn
toespraak zei: “'Hij was iemand die niemand koud liet, zowel in positieve als in
negatieve zin”.
Na het overlijden van Haider neemt Stefan Petzner de rol over van woordvoerder
van de BZÖ. Als hij echter aangeeft dat hij een verhouding met Haider had (BZÖ
is sterk gekant tegen sexueel anders geaarden) wordt hij uit de partij gezet en
neemt Josef Bucher zijn plaats in.
Op zondag 1 maart 2009 waren er weer verkiezingen. Deze werden in Kärnten
ruimschoots gewonnen door de BZÖ. Volgens de krant hebben veel mensen bij de
verkiezingen voor deze partij gekozen ter nagedachtenis aan Haider.
Cultuur
Hoewel Kärnten zich niet kan meten met de grote cultuurmetropolen zoals Wenen,
heeft het stadstheater van Klagenfurt zich
toegelegd op de nationale cultuurwereld. Tot ver buiten de grenzen van Kärnten
is Klagenfurt daarom bekend en heeft goede naam gemaakt. Maar ook andere
gemeenten doen proberen zich op de cultuurkaart van Oostenrijk te plaatsen. Met
name in de zomermaanden wanneer de toeristen Kärnten overspoelen zijn er op veel
plaatsen theatervoorstellingen, muziekfestivals etc. De bekendste uitvoeringen
zijn die van een groep artiesten die komedies opvoert in Schloss Porcia in
Spittal an der Drau, de Burghofspiele in Friesach en het Theater in het Stift in
Eberndorf. Met het muziekfestival in Ossiach en
Villach heeft Kärnten een groot internationaal publiek weten te trekken.
Kleiner, maar beslist niet van mindere kwaliteit zijn de muziekweken in
Millstatt of het Muziekforum in de Stift Vikring bij
Klagenfurt.
Vrienden van de musical komen elkaar tegen bij de Wörtersee. En natuurlijk
worden er in talrijke plaatsen markten gehouden waarbij de verschillende
‘Trachtengruppe’ hun opwachting maken.
Orden
Kärnten is bij uitstek een katholiek land. Dit komt tot uitdrukking in de vele
kerken die men overal ziet. Bijna elk klein dorp heeft tenminste wel één kerk
staan. Op veel plaatsen in Kärnten komt men ook een Stift (seminarie) tegen. Het
oudst bewaarde Stift is dat in St. Georgen aan de Längsee, waarmee de
Benedictijner rond het jaar 1000 zijn begonnen. De Benedictijner orde was
eeuwenlang de belangrijkste orde in Kärnten. De orde bouwde het ‘Klöster van
Ossiach’ in 1028, een Stift in Millstatt in 1060 en Arnoldstein in 1107
(tegenwoordig is dit nog slechts een ruïne) en
St. Paul in Lavanttal in 1091.
Kloosters werden gebouwd in Gurk, Eiktring, Griffen,
Maria Saal. In 1782 moesten van keizer Joseph II alle kloosters opgeheven
worden. Alleen het Stift in St. Paul werd in 1808 weer opnieuw in gebruik
genomen. Benedictijner monniken uit het Schwarzwald namen het weer in bezit en
brachten en talrijke kunstschatten en waardevolle boeken in onder.
Trachten (klederdracht)
Bijna elk dal kent zijn eigen Trachten. De
vrouwen dragen een Dirndl, bestaande uit een blouse, een knie of enkellange rok,
een schort en in veel gevallen ook nog een omslagdoek. Rijke burgermansvrouwen
geven hun welgesteldheid aan door rijke gouden versierselen op hun muts aan te
brengen. De Trachten onderscheiden zich door de verschillende kleuren, wat men
vooral in Zuid-Kärnten veel tegenkomt.
De klederdracht voor de mannen bestaat van
oorsprong uit een knie- of enkellange rok, overmouwen, een rood vest (gilet),
zwarte kniekousen en kleurige schoenen. Sinds enige tijd kleden de mannen zich
ook wel in een bruinkleurig pak afgezet met groene biezen.
Tegenwoordig dragen de jongere vrouwen ook veelal een spijkerbroek met een
poloshirt in rood, zwart of groen maar allen wel geborduurd met de Kärntner
bloem erop.
Traditionele Trachten kan men ook kopen. Ze zijn niet goedkoop en komen al gauw
op een 400 euro per stuk.
Ecologisme
Ook in Kärnten is het ecologisme een telkens terugkerend thema geworden. In
Kärnten beseft men heel goed dat het hun mooie natuur is die de bezoekers naar
hun deel van het land brengt. Deze moet dus goed beschermt worden en bewaard.
Aan de andere kant moet de bezoeker ook het nodige geboden worden. Voor de
huidige vakantieganger is alleen natuur niet meer voldoende. Zo moet men
bijvoorbeeld keuzes maken tussen het omhakken van bomen om skiliften aan te
leggen of een prachtig bos in stand te houden. Om de drinkwaterkwaliteit van de
meren te bewaken mag men daar niet met gemotoriseerde vaartuigen varen. Er moet
dus gezorgd worden voor ander vermaak op het water.
Toch kan gesteld worden dat Kärnten op de goede weg is. Zij beseffen dat
toerisme en natuur hand in hand kunnen en moeten gaan en elkaar kunnen
versterken. Een goed voorbeeld hiervan zijn alle mogelijkheden die geboden
worden in het Nationalpark Hohe Tauern.
De Keuken
Dat Kärnten in het
middelpunt van drie culturen ligt is nog altijd terug te vinden in de keuken.
Het nationaal gerecht van Kärnten is de Kasnudel. Van Italië de ravioli. Beiden
meelspijzen met een saus van kwark en kruiden, maar ook met aardappelen, vlees
of zoete vruchten gevuld. En de Reindling, die in Kärnten op zon- en feestdagen
wordt gegeten heeft weer overeenkomsten met de Gibanica uit Slovenië. Het is dan
ook niet te verbazen dat de koks uit de drie landen onderling goede contacten
hebben en regelmatig recepten met elkaar uitwisselen. En zo komen er in Kärnten
heerlijke Alpen-Adria gerechten tot stand.
|
|
|
|
|
